Kâr–Zarar

Bu sayfa KPSS Matematik için kısa, net ve sınav odaklı hazırlanmıştır.

🎯 Kazanım: yüzde mantığı ⏱️ Süre: 7–10 dk tekrar 🧠 Zorluk: orta

🧮 Matematik Konuları 📚 Konu Anlatımları 🏠 Ana Sayfa

Bu konu neden önemli?

Kâr–zarar soruları “ticaret” gibi görünür ama aslında bildiğin yüzde sorusudur. KPSS burada iki şeyi yoklar: doğru kavramı seçmek (maliyet mi satış mı?) ve yüzdeyi doğru yere uygulamak. Doğru yer = doğru cevap.

Konu anlatımı: Temel kavramlar

Maliyet (M): Ürünün alış fiyatı
Satış (S): Ürünün satıldığı fiyat
Kâr = S − M | Zarar = M − S

Kâr yüzdesi = (Kâr / M) × 100
Zarar yüzdesi = (Zarar / M) × 100

Pratik kısayol:
%x kâr ile satmak ⇒ S = M × (1 + x/100)
%x zarar ile satmak ⇒ S = M × (1 − x/100)

KPSS’nin sevdiği tuzaklar

1) “%20 kâr” deyip paydada satışı kullandırmaya çalışır; doğru payda maliyettir.
2) İndirim + kâr gibi iki aşamalı soruda adımları tek adım sanırsın.
3) “Satış fiyatı maliyetin %… fazlası” cümlesini yanlış okutup ters işlem yaptırır.
4) “%x zarar” ile “x TL zarar” karıştırılır.

Altın kural: Önce M’yi bul, sonra yüzdeyi uygula.

Sınavda nasıl sorulur?

Örnek soru: Bir ürün 240 TL’ye alınmıştır. Bu ürün %25 kârla satılırsa satış fiyatı kaç TL olur?

A) 280
B) 290
C) 300
D) 320

Doğru cevap: C (300)

%25 kâr ⇒ S = M × 1,25 = 240 × 1,25 = 300.

Mini test (iki aşamalı)

Bir ürünün maliyeti 200 TL’dir. Ürün önce %10 indirimle, sonra bu indirimli fiyat üzerinden %20 kârla satılıyor. Son satış fiyatı kaç TL’dir?

A) 204
B) 216
C) 220
D) 240

Doğru cevap: B (216)

İndirim: 200 × 0,90 = 180.
Kâr: 180 × 1,20 = 216.

Hız taktiği

“%x kâr / zarar” sorusu gördün mü, direkt çarpan yaz:
%25 kâr ⇒ ×1,25 | %20 zarar ⇒ ×0,80
İki işlem varsa sırayla çarp: (×0,90) sonra (×1,20) gibi.
KPSS bu konuda “hesap makinesi” istemez; çarpan ister.