Sözcük Türleri

Bu sayfa KPSS Türkçe için kısa, net ve sınav odaklı hazırlanmıştır.

📚 Türkçe Konuları 📚 Konu Anlatımları 🏠 Ana Sayfa

Bu konu neden önemli?

Sözcük türleri, cümlenin “kim ne iş yapıyor?” haritasıdır. KPSS’de bir kelimenin türü çoğu zaman tek başına değil, cümledeki görevine göre değişir. Yani kelimeye değil, yerine bakacağız.

1) İsim

Varlıkların adıdır. Özel isim, cins isim, somut-soyut… detaylar var ama KPSS’de en kritik şey: “isim”in cümlede hangi görevi aldığıdır.

Örnekler: “kitap, masa, Ankara, mutluluk, öğrenci”
İpucu: “ne?” sorusuna cevap verirse çoğu zaman isimdir.

2) Sıfat

İsmi niteler ya da belirtir. Altın kural: Sıfat yalnız dolaşmaz; yanında isim ister.

Örnek: “güzel kitap” / “iki kalem” / “şu defter”
İpucu: “hangi, kaç, kaçıncı, ne kadar, nasıl” sorularını sor.

3) Zamir

İsmin yerini tutar. “Ben, sen, o, bu, şu, kimi, herkes…” gibi.

Kişi zamiri: “ben, sen, o”
İşaret zamiri: “bu, şu, o”
Belgisiz zamir: “bazıları, herkes, kimi”
Soru zamiri: “kim, ne”

Tuzak: “Bu kitap güzel.” → “bu” sıfat (isim var). “Bu güzel.” → “bu” zamir (isim yok).

4) Zarf

Fiili, sıfatı ya da başka bir zarfı etkiler. “Ne zaman? nasıl? ne kadar? niçin?” sorularına cevap verir.

Durum zarfı: “Hızlı koştu.” (nasıl?)
Zaman zarfı: “Dün geldi.” (ne zaman?)
Yer-yön zarfı: “İçeri girdi.” (nereye?)
Miktar zarfı: “Çok sevdi.” (ne kadar?)
Soru zarfı: “Niçin geldin?”

Tuzak: “Çok güzel”de “çok” miktar zarfıdır (sıfatı etkiliyor).

5) Edat (ilgeç)

Tek başına anlamı zayıftır; başka sözcüklerle anlam kazanır. Cümleye çoğu zaman “ilişki” katar.

Örnekler: “gibi, kadar, için, ile, üzere, yalnız (edat olabilir)”
“Senin gibi çalışkanını görmedim.”
Not: “ile” bazen bağlaç gibi de kullanılır (cümledeki işlevine bak).

6) Bağlaç

Kelimeleri ya da cümleleri bağlar. Genelde tek başına öge olmaz.

Örnekler: “ve, ama, fakat, çünkü, lakin, hem…
“Geldim ama kimse yoktu.”
Tuzak: “de/da” bağlaçsa ayrı yazılır: “Ben de geldim.”

7) Ünlem

Duyguyu, seslenmeyi, ani tepkiyi verir.

Örnekler: “Ah! Eyvah! Hey! Bravo!”
“Hey, buraya bak!”

KPSS’nin sevdiği tuzaklar

1) Aynı kelime farklı cümlede farklı tür olabilir: “bu” (sıfat/zamir), “çok” (zarf/sıfat).
2) Sıfat–zamir ayrımı: Yanında isim varsa sıfat, yoksa zamir.
3) “ile” ve “yalnız” gibi kelimeler edat/bağlaç/anlamına göre değişebilir.
4) Zarfın etkilediğine bak: fiili mi, sıfatı mı, zarfı mı? (KPSS burada kandırır.)

Sınavda nasıl sorulur?

Örnek soru: “Bu çocuk bugün çok hızlı koştu.”

Bu cümlede “çok” sözcüğünün türü nedir?

A) Sıfat
B) Zamir
C) Zarf
D) Bağlaç

Doğru cevap: C (Zarf)
“çok”, “hızlı”yı derecelendiriyor: ne kadar hızlı? çok hızlı.

Mini test

“Şu defteri bana verir misin?”

Bu cümlede “şu” sözcüğünün türü nedir?

A) Zamir
B) Sıfat
C) Zarf
D) Edat

Doğru cevap: B (Sıfat)
“şu” bir ismi belirtiyor: şu defter. İsim olduğu için sıfattır.