Sözcükte Anlam
Bu sayfa KPSS Türkçe için kısa, net, sınav odaklı ve etkileşimli tekrar mantığıyla hazırlanmıştır.
Gerçek, mecaz, yan ve terim anlamı ayırt edip kelimenin cümlede kazandığı anlamı doğru yorumlama.
Kelimeyi tek başına düşünmek. KPSS çoğu zaman kelimeyi değil, kelimenin cümledeki görevini ölçer.
Önce cümleyi oku, sonra kelimenin fiziksel mi yoksa soyut mu kullanıldığına bak.
Bu konu neden önemli?
KPSS Türkçe’de sözcükte anlam küçük görünür ama etkisi büyüktür. Her yıl doğrudan soru gelir; paragraf sorularında ise doğru seçeneğe gitmenin anahtarı çoğu zaman bir kelimenin cümlede kazandığı anlamı doğru okumaktır.
Konu anlatımı
KPSS’nin sevdiği şey çok net: aynı kelimeyi farklı cümlelerde farklı anlamlara çekmek. O yüzden kelimeye değil, kelimenin cümledeki görevine bakacaksın. Fiziksel bir özellik mi anlatıyor, soyut bir tavır mı, bir alanın özel terimi mi? Ayrımı buradan kurarsın.
Mecaz anlam: “Bu adam çok ağır biridir.”
Yan anlam: “Masanın ayağı kırıldı.”
Terim anlam: “Üçgenin iç açıları toplamı...”
Gerçek anlam kelimenin temel ve ilk akla gelen anlamıdır. Mecaz anlam ise yorum içerir; duygu, tavır, kişilik veya soyut durum anlatır. Yan anlam gerçek anlama benzeyerek oluşur. Terim anlam ise bir bilim, sanat ya da meslek alanında özel karşılık taşır.
Sınavda nasıl sorulur?
Örnek soru: “Bu çocuk çok ağır bir insandır.”
“Ağır” sözcüğü cümlede hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Kilolu
- B) Yavaş hareket eden
- C) Ciddi, mesafeli
- D) Hastalıklı
Burada fiziksel ağırlık değil, kişinin tavrı anlatılıyor. Sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır.
KPSS’nin sevdiği tuzaklar
2) Terim anlamı günlük cümle içine saklarlar: açı, kök, ölçü gibi.
3) Kelimeyi tek başına düşündürüp cümleyi ikinci plana iterler.
4) Aynı kelimeyi iki farklı cümlede verip biri gerçek, biri mecaz anlamda kullandırırlar.
Altın kural: Kelimeye değil, cümleye bak.
Mini test
“Bu işin ucu tehlikeli yerlere gidiyor.”
“Uç” sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Gerçek
- B) Mecaz
- C) Terim
- D) Yan anlam
Burada fiziksel “uç” değil; “sonuçlarının uzanacağı yer” anlatılıyor.
Oynayarak öğren
🎯 Eşleştirme Oyunu
⚡ Hızlı ezber kartları
✍️ Boşluk Doldurma
🧠 Mini Quiz
Yükleniyor...